Właściwość sądu

Sąd właściwy w braku ustaleń umownych co do właściwości sądu

Według Rozporządzenia Rady WE 44/2001 sądem właściwym jest sąd miejsca lub siedziby pozwanego. Oprócz tego spory z umowy dostawy mogą być także rozstrzygane w sądach właściwych ze względu na miejsce spełnienia świadczenia. Zgodnie z art.5 wspomnianej dyrektywy miejscem spełnienia świadczenia przy umowach sprzedaży jest kraj, do którego towar był dostarczony lub miał być dostarczony...

Sąd właściwy w braku ustaleń umownych co do właściwości sądu

Według Rozporządzenia Rady WE 44/2001 sądem właściwym jest sąd miejsca lub siedziby pozwanego. Oprócz tego spory z umowy dostawy mogą być także rozstrzygane w sądach właściwych ze względu na miejsce spełnienia świadczenia. Zgodnie z art.5 wspomnianej dyrektywy miejscem spełnienia świadczenia przy umowach sprzedaży jest kraj, do którego towar był dostarczony lub miał być dostarczony. W przypadku sprzedaży wysyłkowej powstaje problem interpretacji, który z krajów należy uznać za miejsce dostarczenia, szczególnie wtedy gdy, strony nie ustaliły miejsca spełnienia świadzczenia umownie, a sprzedjący nie transportuje towaru własnymi środkami, lecz przez wyspecjalizowane firmy transportowe. W takim wypadku można uznać, że miejscem spełnienia świadczenia jest kraj, w którym towar został przekazany przez sprzedawcę firmie transportowej. Sprzedawca polski przekazując towar firmie transportowej lub spedycyjnej wykonuje swoje świadczenie w Polsce. Firma niemiecka mogłaby być tym samym pozwana w Polsce.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości sprecyzował na zapytanie prawne Federalnego Sądu Niemieckiego w 2008 roku, jak należy rozumieć miejsce spełnienia świadczenia w wypadku umowy dostawy.

  • po pierwsze należy wziąć pod uwagę treść umowy, tzn. ustalić czy umowa wyraźnie wskazuje miejsce spełnienia świadzczenia.
  • jeżeli nie da się ustalić miesca spełnienia świadczenia przy uwzględnieniu treści umowy i właściwego prawa materialnego, uznaje się, że miejscem spełnienia świadczenia jest miejsce, w którym kupujący przejął towar.

Sąd wlaściwy w wypadku zastosowania INCOTERMS np. EXW (odbiór w miejscu sprzedawcy)

Europejski Trybunał Sprawiedliwości sprecyzował, że miejsce spełnienia da się także wtedy ustalić na podstawie umowy, jeżeli umowa nie określa tego miejsca dosłownie a wynika ono z ustalonych w umowie klausul jak np. ICOTERMS. Tylko takie INCOTERMS mogą określać miejsce spełnienia świadczenia, które nie dotyczą jedynie kwestii przejścia niebezpieczeństwa utraty i zapłaty towaru.

Jeżeli więc w umowie nie uzgodniono w sposób dosłowny, że towar odebrany bedzie przez odbiorcę w Polsce a jedynie za pomocą klausul INCOTERMS, przdsiębiorca polski może pozwać niemieckiego odbiorcę przed sądem polskim.

Warunkiem uznania INCOTERM za źródło regulacji miejsca spełnienia świadczenia jest, że nie da się go ustlaić na podstawie treści samej umowy lub materialnego prawa mającego do niej zastosowanie.

Klausule typu EXW lub FCA mogą dlatego przesądzić o tym, że sądem właściwym do rozstrzygania sporów z danej umowy jest sąd polski (o ile strony nie umwiły się na właściwość innego sądu)

Umowa o właściwość sądu

Umowa o właściwość sądu w obrocie transgranicznym wymaga zachowania szczególnych przesłanek. Klausula regulująca, że do rozstrzygania sporów z umowy właściwy jest sąd polski lub niemiecki zawarta w Ogólnych Warunkach Umowy jest niewystarczająca nawet , gdy warunki te zostaną udostępnione drugiej stronie przed przyjęciem zlecenia lub oferty prowadzącej do zawarcia umowy. Do ważności takiej umowy konieczna jest forma pisemna lub pisemne potwierdzenie ustnie zawartej umowy.

Możliwa jest dlatego konstelacja, w której Ogólne Warunki Umowy skutecznie włączone zostały do umowy z tym skutkiem, że ważna jest klausula co do obowiązującego prawa np. niemieckiego, natomiast klausula o właściwości sądu jest ze względu na niedochowanie wspomnianych warunków bezskuteczna. W tym wypadku sądy polskie bedą rostrzygały przy zatosowaniu prawa niemieckiego. Utrudnia to niewątpliwie prowadzenie procesu i niepotrzebnie przedłuża czas jego trwania.

Nasza kancelria udziela Państwu dalszych informacji dotyczących skuteczności umowy o właściwość sądu.